20/12/2024
Kalaallit Nunaanni Sulisitsisunit juullimi pilluaqqussut
Asasagut inuussutissarsornermik suliaqartut suleqartigisagut,
Nunatsinni sulisitsisut peqatigiiffiannit juullimi pillua...
2004-mili pilersinneqarnerminit Disko Line ineriartorsimaqaaq. Umiarsuaatileqatigiiffik ataasiinnarmik angallateqarluni aallartissimasoq, maanna Kalaallit Nunaanni umiarsuaatileqatigiiffinni angallassisartuni anginerpaavoq 10-nillu angallateqarlunilu umiarsuaateqarpoq. Piffissami qaninnermi umiarsuit ilaqqinneqassapput, taannalu Maliina Ittuk-mik taaguuteqassaaq 113-inillu ilaasoqarsinnaassalluni. Disko Line Kalaallit Nunaanni attaveqaasersuinermut pingaaruteqartorujussuuvoq, ingammik Qeqertarsuup Tunuani, Kalaallit Nunaata Qeqqani Kujataanilu. Suliffeqarfiup ineriartorsimanera angusaalu aqutsinikkut annertuumik takorluugaqarsimanermit, nutaaliorsinnaassusermit Kalaallit Nunaannilu inuiaqatigiinnut naleqqussarsimanermit aallaaveqarpoq.
Disko Lone pilersinneqarami ersarissorujussuarmik takorluugaqarsimavoq, Kalaallit Nunaanni angallassineq eqaatsoq tutsuiginartorlu pilersinniarneqarsimavoq. Illoqarfiit nunaqarfiillu naapertuuttumik piujuartitsinermillu tunngaveqartumik atassuserneqarnissaat siunertaajuaannarsimavoq. Suliffeqarfiup pingaarnertut naleqartitai – sillimaniarneq, kiffartuussineq, ataqqinninneq piffissamillu eqquineq, tutsuiginartumik kiffartuussiniarnerini takuneqarsinnaavoq, taannalu innuttaasunut takornarissanullu atorneqarpoq. Tunniusimassuseq Kalaallit Nunaannilu angallassinermi qitiusumik inissisimaneq umiarsuaatileqatigiiffiup iluatsitsineranut peqqutaavoq.
Suliffeqarfittut ukiup qanoq ilinera aallaavigalugu ingerlatsisartutuulli allatut Disko Line unammilligassaqartarpoq, ingammik aalajaatsumik sulisoqarniarnikkut. Qeqertarsuup tunuani angallassineq aasakkuinnaq pisinnaavoq, taamaattumik sulisut ukioq naallugu suliffissaqartinniarneri ajornakusoorpoq. Ajornartorsiut pineqartoq iliuuseqarfiginiarlugu Disko Line ukioq naallugu suliassanik arlalinnik aallartitaqarsimavoq, ingammik takornariaqarnerup iluani. Takornarialerinermut immikkoortortaqarfiat, Disko Line Explorer, 2021-mi aallartinneqarpoq, taakkualu Qeqertarsuup Tunuani imaatigut nunamilu misigisassanik neqerooruteqarput, siammaanerlu aallaavigalugu ukioq naallugu suliffigineqarsinnaasut arlallit pilersinneqarsimapput sulisullu aalajaatsut sulisorineqalersimallutik.
Kalaallit Nunaanni silaannaq imaannanngitsuullunilu naatsorsoruminaassinnaavoq, tamannalu unammilligassanik aamma nassaqartarpoq, ingammik kujataani, ukiukkummi siku sikorsuillu angallassinissamut ajutoortitsisarput. Taamaattoqartillugu Disko Linemit aaqqiissutaasinnaasut arlallit pilersinneqarsimapput, soorlu qulimiguulimmik angallassineq. Sumiiffimmi angallassisunik qanimut suleqateqarnikkut kiffartuussineq tutsuiginartoq naak pisuni imaannaanngikkaluarni attatiinnarneqartarpoq.
Disko Linep periusissiaani piujuartitsineq pingaartinneqarpoq, suliffeqarfillu avatangiisinut sunniutinik annikilliiniarnerminut alloriarnerujussuaq tigusimavaat. Umiarsuaq nutaaq, Maliina Ittuk, hybridimik ingerlanneqarsinnaavoq, siunissarlu ungasinnerusoq isigalugu CO2-taqanngitsumik angallassisoqarsinnaalissaaq. Kalaallit Nunaanni nukissiuutit minguitsut, soorlu erngup nukinganik nukissiuutit, atorneqaleraluttuinnarnerini Disko Linep umiarsualivinni immiissuteqalernermigut ingerlassinermini CO2 aniatinneqartoq annikillisarsinnaavaa.
Kalaallit Nunaanni takornariaqarneq annertusiartupiloorpoq, Disko Linelu mittarfiit allilerneqarnerannit periarfissat nutaat atorluarnissaannut piareersimavoq. Suliffeqarfiup angallassisarfini annertusarniarpaa, kissaatigineqartullu tunniussinnaajumallugit sumiiffinnut nutaanut angallassisalerniarlutik. Taakkua saniatigut Disko Linemit umiarsuit takornariartaatsit kiffartuunneqartarniarput, taakkuami niuerfimmi annertusiartuinnaramik. Suliassallu taakkua suliffeqarfiup siunissami ineriartornissaanut pingaaruteqarput.
Disko Line niuerpalaartumik tunngaveqarluni suliffeqarfiinnaanngilaq, Kalaallit Nunaannili angallassinerup iluani attaveqaasersuinermut pingaarutilittut inissisimavoq. Inuiaqatigiinnut sullissisussaatitaanini tunngavigalugu angallassisoqarsinnaanissaa qulakkeertussaavaat inuttaasuniillu naatsorsuutigineqarlutik. Innuttaasunut amerlasuunut tutsuiginartunik piffissaq eqqorlugu illoqarfimmiit nunaqarfinnut angallassisoqarsinnaanera pingaaruteqartorujussuuvoq. Inuiaqatigiinnut sullissinerup saniatigut niuerpalaartumik ingerlatsisoqarnera umiarsuaatileqatigiiffimmut pingaaruteqartorujussuuvoq, taannami Kalaallit Nunaanni innuttaasunut aningaasaqarnermullu pingaaruteqartorujussuugami.
Ukiut 5-10 tulliuttut isigalugit Disko Line Kalaallit Nunaanni angallassinerup takornarissanullu angallassinerup iluani pingaarutilittut inissisimanissani takorluugaraa. Suliffeqarfiup angallassisarfini annertusarniarpaa, kiffartuussissutitik kissaatigineqartut malillugit annertusarniarpaat taakkualu saniatigut innuttaasunut takornarissanullu angallassisartutut tutsuiginartutut ingerlaannassallutik. Nutaaliorneq, piujuartitsinermik tunngaveqartumik aaqqiissutit sumiiffinnilu ingerlatsisut qanimut suleqatigalugit Disko Line Kalaallit Nunaanni attaveqaasersuutini takornariaqarnerullu iluani ineriartortitseqataaniarpoq.
Naggasiutigalugu Disko Linep suliffeqarfiit Kalaallit Nunaanniittut allat siunnersorusuppai: Iluatsitsissagaanni nutaaliorneq niuerfimmilu pisariaqartinneqartut isiginiarneqartariaqarput. Suliffeqarfimmik sulliffigineqarusuttumik pilersitsinissaq pingaaruteqarpoq. Sulinermi atugassarititaasut pitsaasut, ineriartorsinnaassuseq nuannersumillu avatangiiseqarneq sulerusussuseqalersitsisarput sulisunillu pikkorissunik qammaasarluni attassiinnartarlunilu. Suleqatigiit nukittuut aallussisullu sulisoritillugit suliffeqarfik niuernermi piumasaqaatinut allanngorartunut nalimmassarsinnaavoq ingerlalluarsinnaallunilu.
